विवाह झाल्यानंतर विवाह नोंदणी करून विवाह प्रमाणपत्र मिळवणे ही एक महत्त्वाची कायदेशीर पायरी आहे. अनेक मराठी कुटुंबांना नोंदणीची प्रक्रिया आणि कागदपत्रांबद्दल नेमकी माहिती नसते. या लेखात आपण याबद्दल सोप्या भाषेत माहिती घेऊया.
महत्त्वाची सूचना: विवाह नोंदणीचे नियम, कागदपत्रांची यादी आणि शुल्क वेळोवेळी व स्थानिक कार्यालयानुसार बदलू शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित निबंधक कार्यालय किंवा अधिकृत शासकीय संकेतस्थळावरून ताजी माहिती तपासून घ्यावी.
विवाह नोंदणीचे महत्त्व
विवाह प्रमाणपत्र हे विवाहाचा अधिकृत पुरावा असते आणि पुढील ठिकाणी उपयोगी ठरते:
- पासपोर्ट व व्हिसा अर्ज
- बँक खाते, विमा व वारसाहक्क
- पत्नीचे नाव/पत्ता बदल
- कायदेशीर संरक्षण व हक्क
आवश्यक कागदपत्रे (सर्वसाधारण)
नोंदणीसाठी साधारणपणे खालील कागदपत्रे लागतात:
- वधू व वराचा वयाचा पुरावा (जन्म दाखला / शाळा सोडल्याचा दाखला / आधार)
- पत्ता पुरावा (आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र, वीज बिल इ.)
- पासपोर्ट आकाराचे फोटो
- विवाहाचा पुरावा (विवाह पत्रिका किंवा विवाह सोहळ्याचे फोटो)
- साक्षीदारांची ओळखपत्रे
- विहित नमुन्यातील अर्ज
(नेमकी यादी स्थानिक कार्यालयानुसार बदलू शकते.)
नोंदणीची प्रक्रिया
सर्वसाधारणपणे प्रक्रिया अशी असते:
- संबंधित निबंधक / महानगरपालिका / ग्रामपंचायत कार्यालयात अर्ज करा.
- आवश्यक कागदपत्रे व फोटो जोडा.
- वधू, वर व साक्षीदार यांच्या स्वाक्षऱ्या घ्या.
- विहित शुल्क भरा.
- पडताळणीनंतर विवाह प्रमाणपत्र दिले जाते.
ऑनलाइन नोंदणी
महाराष्ट्रात अनेक सेवा ऑनलाइन उपलब्ध आहेत. काही ठिकाणी आपले सरकार पोर्टल किंवा संबंधित महानगरपालिकेच्या संकेतस्थळावरून अर्ज भरता येतो आणि वेळ ठरवून कार्यालयात कागदपत्रांची पडताळणी केली जाते. उपलब्धता आपल्या भागानुसार बदलते, त्यामुळे स्थानिक माहिती तपासावी.
तुमचा विवाह प्रवास इथून सुरू करा
विवाहाची सुरुवात योग्य जोडीदार निवडण्यापासून होते. Lagn Marathi वर हजारो पडताळणी केलेल्या मराठी वधू-वरांची प्रोफाइल्स पाहा.